Čvrsnica

Home / / Čvrsnica

Čvrsnica se nalazi u sjeverozapadnoj Hercegovini i prostire se na teritoriji opština Mostar, Jablanica i Posušje. Sastavni je dio Parka prirode Blidinje. Čvrsnica ima dinarski pravac pružanja, ali za razliku od drugih dinarskih planina, ona nema izražen greben, nego oblik visoravni koja zauzima područje slično kvadratu dimenzija 15×15 km. Sa sjevera, Čvrsnica je omeđena rijekom Doljankom, koja se kod Jablanice uliva u Neretvu. Sa istoka je kanjonska dolina rijeke Neretve, zatim dolina Dive Grabovice, a sa juga duboka i duga prodorna dolina rijeke Drežanke, koja razdvaja Čvrsnicu od planine Čabulje. Na sjeverozapadu se nalazi Dugo Polje dok je na zapadu visoravan Stitara.

Planina je poprečnim ulegnućem na liniji Diva Grabovica – Dugo polje podijeljena na sjeverni dio (Muharnica i Plasa) i južni dio (Velika i Mala Čvrsnica). Na svakom dijelu, iz visoravni se izdiže niz vrhova koji donekle čine greben. U sjevernom dijelu prilično je dobro izražen greben Vilinca (2116 mnv), a u južnom dugi niz kamenih glava među kojima je najviši vrh Pločno (2228 mnv).

Do Čvrsnice vodi magistralni put iz pravca Prozor/Rama-Jablanica, Konjic-Jablanica i Mostar-Jablanica. Do vrha Pločno vodi put koji ide od Blidinjskog jezera preko Bara. Na planinu se može doći iz više pravaca (Jablanice, Dive Grabovice, doline Drežnice, Dugog Polja).

Donji slojevi Čvrsnice izgrađeni su od verfenskih škriljaca, a preko njih su trijaski i jurski krečnjaci i dolomiti. Planinski grebeni izgrađeni su od pločastih krečnjaka koji imaju smjer pružanja sjeverozapad-jugoistok. Na Čvrsnici su bili razvijeni lednici koji su stvorili cirkove oko vrhova i nataložili morene u zavali Dugog Polja.

Planina pripada dubokom karstu i zbog toga je bezvodna. Sve padavine brzo poniru u dubinu i javljaju se tek u podnožju u obliku jakih vrela. Najizdašnije je Komadinovo vrelo južno od Jablanice. Na planini se nalazi nekoliko jezera (Crepulja na Plasi 1560 m, Crvenjak 1900 m, i još dva manja, jedno na Muharnici i drugo na Majdanima) te nekoliko manjih izvora, koje je teško naći i koji u ljeto uglavnom presuše. Čvrsnicu odlikuje oštra planinska klima, tako da se na osojnim stranama i u ljeto mogu nači snježne krpe.

Obronci planine su do 1200 m obrasli bjelogoričnom šumom, a već od 1100 m počinje crnogorična šuma (posebno vrijedna endemska munika). Visoravan je kamenjar sa obiljem trave i klekovine.

Čvrsnica je u botanici poznata po endemskim vrstama koje su na njoj prvi put nađene: Frajnov klinčić, Handel-Mazetijeva mišnjakinjica, uskolisno zvonce, hercegovačka lazarkinja, dinarska orilica. Bogata su nalazišta endema sibireje kroatike, prenjske oštrice i runolista. Od krupne divljači, na planini se mogu sresti divokoze, medvjedi, srne i divlje svinje.

Izvori

  1. Željko Poljak (2001): Hrvatske planine, Zagreb.
  2. Jovo Popović (1935): Kroz planine Bosne i Hercegovine, Sarajevo

Tekst napisao

Marko Ivanišević

Fotografije

Boris Čikić

Neophodna oprema

Related Projects